И додека досега главни причинители за феномнот на преран пубертет беа дебелината, исхраната, па дури и социоекономските прилики, едно ново научно истражување укажува на неочекуван фактор: хемиските соединенија скриени во производите за лична нега и секојдневните производи.
Поточно, истражувачите од Националниот институт за науки за здравје на животната средина откриле дека синтетичкиот мирис мошус амбрет може да го „измами“ мозокот. Оваа супстанца, која се наоѓа во евтини парфеми, детергенти, сапуни и освежувачи на воздух, се чини дека се врзува за рецепторите во хипоталамусот – областа што го регулира пубертетот – и го активира производството на хормонот GnRH. Овој хормон е одговорен за созревањето на гениталиите и производството на клучни хормони како што се естрогенот и тестостеронот.
Ова откритие е револуционерно бидејќи е прв пат науката да ги разгледа хемикалиите од животната средина како можна причина за предвремен пубертет.
Предвремен пубертет не е само феномен кај деца со прекумерна тежина. Постојат и други, помалку очигледни фактори“, објаснува педијатрискиот ендокринолог д-р Натали Шо, која учествуваше во студијата.
Мошусната амбрета не е ограничена само на козметика: таа е откриена дури и во водни примероци и слатководни риби, што укажува дека нејзиното присуство во животната средина е широко распространето. Во лабораториски експерименти со човечки клетки и зебрари, таа предизвикала предвремено активирање на механизмот на пубертет. Сепак, научниците нагласуваат дека се во раните фази на потврда: потребни се повеќе студии кај цицачи и луѓе за да се потврдат ефектите.
Потенцијалните последици не се занемарливи. Пубертетот што започнува пред 8-годишна возраст кај девојчињата и 9-годишна возраст кај момчињата е поврзан со зголемен ризик од рак на дојка, дијабетес, кардиоваскуларни заболувања и помала висина. Неодамнешна студија на Харвардското училиште за јавно здравје Т.Х. Чан покажа дека 15,5% од девојчињата имале менструација пред 11-годишна возраст, додека 1,4% ја имале пред 9-годишна возраст.
Додека не се добијат појасни одговори, експертите препорачуваат родителите да ја ограничат изложеноста на своите деца на производи со силни мириси и секогаш кога е можно да избираат козметика без мирис. Како што нагласува професорката по епидемиологија на Универзитетот Колумбија, Јасмин Мекдоналд, „сè уште нема доволно податоци за забрана или ограничување, но семејствата можат да го намалат ризикот со мали секојдневни избори“.
Можеби, на крајот на краиштата, едноставноста е најдобриот „филтер“ за здравјето на нашите деца.
фото: Freepik
