Се прашувате дали можеби страдате од хроничен стрес? Физиотерапевтот и експерт за нервен систем Антонио Валензуела објаснува кои сигнали повеќето луѓе ги превидуваат, а кои јасно укажуваат на неконтролиран стрес.
Ако се препознавате себеси во овие симптоми, можеби имате високо ниво на стрес.
Незабележливи сигнали на стрес
Мора да ви се случило еднаш – мислевте дека сте целосно смирени, а потоа се случува нешто: мускулната контракција ве боли, некој испушта ненадеен звук а вие скокате, не слушате што ви зборува или некој ве предупредува дека несвесно ги стегате тупаниците.
„Гледам луѓе со рамената речиси до ушите, а кога им велам да се релаксираат, ми велат дека дури и не забележале“, вели Валензуела, автор на „Стимулирајте го вашиот вагус нерв“.
Човечкото тело е совршено подесено – барем за живот во природни околности, без хроничен стрес што влијае на голем дел од општеството денес. Проблемот е што честопати не сфаќаме под колав стрес сме, а препознавањето на оваа состојба е првиот чекор за да го ублажиме и да ги избегнеме нејзините штетни последици.
Соматски маркери – траги од стрес во телото
За да препознаеме што всушност нè оптоварува, Валензуела препорачува да се обрне внимание на таканаречените соматски маркери – траги од телото оставени од стрес, термин популаризиран од невронаучникот Антонио Дамасио. Ова се сигнали што ни кажуваат дека нешто се случува во телото.
Иако овие маркери не се „100% специфични“, тие често се поврзуваат со активирање на симпатичкиот нервен систем – одговорен за одговорот „бори се или бегај“.
Најчести физички симптоми на хроничен стрес
- Мускулна напнатост
Најчестиот симптом. Некои луѓе имаат периоди кога страдаат од грчеви – како оние во листовите. Тоа е поврзано со промена во електричната динамика на мускулите. Честопати, тупаниците се стегнати или рамената се кренати несвесно, што може да доведе до болки во вратот и проблеми со ‘рбетот.
- Често мокрење
Ако се разбудите ноќе за да одите во тоалет и ова се случува постојано, можно е вашиот парасимпатичен систем да е преактивен поради стрес.
- Желба за слатка или солена храна
Интензивната и неконтролирана потреба за одредена храна, особено слатка или солена, може да биде знак за нерамнотежа на автономниот нервен систем. Анксиозноста, досадата и тагата често ја поттикнуваат оваа желба како форма на „саморегулација“.
- Преосетливост на звук и проблеми со концентрацијата
Стресот може да ја зголеми чувствителноста на гласни или ненадејни звуци, но исто така да го намали фокусот на потивки, почести звуци. Во состојба на хроничен стрес, мозокот го обработува само она што го перцепира како потенцијална закана.
- Симптоми на хроничен стрес: Напнатост на лицето
Мрштење, стегната вилица, „лут“ израз на лицето – сето тоа се реакции на телото што нè подготвуваат за борба. На долг рок, ова може да доведе до бруксизам (шкрипење со забите), што е знак за целосно нарушување на нервниот систем.
- Нарушувања на спиењето
Хроничниот стрес го нарушува сонот. Ноќните прекини на спиењето се чести, особено помеѓу 4 и 5 часот наутро, кога телото почнува да произведува хормони за будење. Многумина кои се под стрес имаат тешкотии да заспијат, иако се чувствуваат исцрпено, пренесува радиосарајево.ба.
