Во Арменија, град со околу 300.000 жители, сместен само 69 километри од епицентарот ниедна зграда не се сруши и немаше жртви од жителите
Колумбијците почнаа да ја нарекуваат Арменија „La Ciudad Milagro“, односно „Градот на чудата“, но тоа е резултат на 27 години планирање, строги градежни стандарди и систематска подготовка
Жителите на Арменија, град во западна Колумбија, се разбудија минатиот понеделник и се подготвуваа да одат на работа кога одеднаш земјата почна да се тресе. За многумина од нив, првите моменти од земјотресот веднаш им вратија спомени од 1999 година. Потоа, силен земјотрес со магнитуда од 6,2 степени уништи 60 проценти од зградите во главниот град на департманот Киндио и одзеде речиси 1.000 животи.
Сепак, овој пат луѓето знаеја што да прават.
Се сетија на вежбите за вонредни ситуации што се одржуваат во градот најмалку двапати годишно. Оние што беа во своите домови се собраа покрај креветите, надевајќи се дека во случај на колапс, може да се создаде простор за нивна заштита. Други се засолнија покрај фрижидерот. Кога тресењето престана, чекаа да ги слушнат сирените на амбулантните возила. Слушнаа многу малку од нив. Овој пат нешто беше очигледно различно.
Земјотрес со јачина од 7,4 степени што го погоди пацифичкиот брег на Колумбија во понеделник наутро предизвика уривање на згради низ западниот дел од земјата, при што загинаа најмалку 285 луѓе и илјадници беа повредени, додека спасувачките екипи продолжуваат да пребаруваат низ урнатините, сега со многу мала надеж дека ќе пронајдат повеќе преживеани.
Слушнете го Канал 77 радио во живо онлајн!
Меѓутоа, во Арменија, град со околу 300.000 жители, сместен само 69 километри од епицентарот, ситуацијата беше сосема поинаква: ниедна зграда не се сруши, немаше потреба од спасувачки операции и немаше жртви од жителите.
Во исто време, десетици смртни случаи беа регистрирани во соседните градови Переира и Манизалес, додека најмалку 95 лица загинаа во Кали, кој е повеќе од двојно подалеку од епицентарот отколку Арменија.
„Градот на чудата“ што не беше спасен со чудо
Колумбијците почнаа да ја нарекуваат Арменија „La Ciudad Milagro“, односно „Градот на чудата“. Сепак, за инженерите и службениците вклучени во неговата реконструкција по катастрофалниот земјотрес во 1999 година, она што се случи нема никаква врска со чудо. Тоа е резултат на 27 години планирање, строги градежни стандарди и систематска подготовка.
„Се подготвуваме. Ги зајакнавме системите за помош и спасување“, изјави градоначалникот Џејмс Падиља за локалната телевизија. „Сите тие вежби што се одржаа во последните години ја направија Арменија град отпорен на земјотреси“.
Сепак, вежбите беа само еден дел од одговорот. Катастрофата од 1999 година му даде можност на градот практично да се обнови според многу построги стандарди.
Прочитајте исто така: (Вознемирувачко видео) Како се рушеше Колумбија со земјотрес од 7,4 степени
„Земјотресот ги урна сите постари, лошо изградени згради“, објасни градежниот инженер Омар Кардона, еден од водечките експерти за сеизмички ризици во Колумбија, за „Вашингтон пост“.
„Арменија повеќе ги нема старите згради што сè уште постојат во другите градови. И тоа е сметката што земјотресите секогаш доаѓаат да ја соберат“.
План за реконструкција по катастрофата од 1999 година
По земјотресот, Колумбија воспостави фонд вреден милијарда долари за обнова на регионот познат по производството на кафе. Фондот за реконструкција на оската за кафе (FOREC) ја подели Ерменија на 15 зони, според географските карактеристики и обемот на штетата. Секоја зона беше доверена на невладина организација, во која урбанистичките планери и социјалните работници соработуваа со инженери и сеизмолози. Нивната задача беше да ги евидентираат штетите, да дизајнираат проекти за реконструкција, а потоа да управуваат со средствата наменети за нивно спроведување.
Прочитјте исто така: (Вознемирувачко видео) „Не убива земјотресот туку лошите згради“ -Два големи потреси во Венецуела, има мртви
Извршниот директор на фондот во тоа време, Еверардо Муриљо, ја опиша филозофијата за реновирање со четири збора: „бавно планирање, брза имплементација“.
Три одлуки што направија разлика
Според Јахир Родригез, кој раководеше со службите за урбанистичко планирање и итни случаи на Ерменија во 1999 година, три одлуки се покажаа како клучни за време на новиот земјотрес. Прво, Ерменија стана еден од првите градови во Колумбија што спроведе детална студија за микросеизмичко зонирање, мапирајќи блок по блок како реагира земјата за време на земјотрес. Второ, забрането е да се градат нови згради на лабаво земјиште кое може да ги засили сеизмичките потреси. Трето, беа воведени строги и ажурирани градежни прописи.
Прочитајте исто така: „Поважно е колку се безбедни градбите отколку дали утре ќе има земјотрес“ – Со Радмила Шалиќ Макреска, проф. д-р по земјотресно инжинерство
Националните прописи за земјотреси на Колумбија, последен пат ревидирани во 2010 година, имаат јасна цел: зградите не смеат да се урнат и мора да го заштитат човечкиот живот. Слаб земјотрес не треба да предизвика штета, додека многу силен може да предизвика сериозна штета, но не и уривање на зградата.
Проблемот не се законите, туку нивното спроведување
Големиот проблем во Колумбија, според експертите, не е квалитетот на прописите за земјотреси, туку прашањето колку добро тие всушност се спроведуваат, особено со нелегалната и неформалната градба. Инженерите понекогаш ги заобиколуваат пропишаните стандарди, според Родригез, „понекогаш со соучество на јавната администрација што го одобрува проектот“.
Во вторник, денот по земјотресот, Родригез ги прегледал урнатините на зграда стара една година во Переира. Сите верувале дека е изградена од тула. Сепак, се покажало дека е направена од гипс.
Според Кардона, околу 70 проценти од зградите во Богота биле изградени неформално. Тој создал илустриран прирачник за да им покаже на градителите како да градат побезбедни куќи со еден или два катa дури и ако немаат диплома по градежен инженеринг.
„Луѓето ќе градат“, објаснува неговата логика. „Поентата е да се гради подобро.“
И ФОРЕЦ и Кардона ја добија наградата Сасакава од Канцеларијата на Обединетите нации за намалување на ризиците од катастрофи за нивниот придонес во областа.
За Кардона, лекцијата од Aрменија е јасна:
„Преживувањето земјотрес не е прашање на среќа. Тоа е прашање на инженерство, тоа е прашање на наука. Постои начин да се изградат згради што нема да се урнат, без разлика колку е застрашувачки моќен земјотресот.“ .., пренсува курир.рс
Извор: Прототема




