Хормоните – естроген, прогестерон и тестостерон – функционираат во сложена меѓусебна интеракција. Кога таа рамнотежа ќе се наруши, може да се појават различни симптоми: промени во расположението, проблеми со кожата, менструалниот циклус, спиењето, либидото, па дури и зголемен ризик од посериозни заболувања.

Зошто настанува хормонален дисбаланс?

Причините можат да бидат различни:

• природни промени (пубертет, бременост, перименопауза, менопауза),
• хроничен стрес и зголемен кортизол,
• неквалитетен сон,
• нездрава исхрана и преработена храна,
• дебелина или премала тежина,
• употреба на стероиди,
• синдром на полицистични јајници (PCOS),
• изложеност на токсини од средината.

Какви симптоми укажуваат на проблем?

Знаците зависат од тоа кои хормони се во вишок или во недостаток. Најчести симптоми се: акни, губење или зголемен раст на влакна, нередовни или обилни циклуси, анксиозност, депресија, вртоглавици, намален либидо, сувост на вагината и неплодност.

Некои дисбаланси, како оние во менопаузата, се природни, но сепак влијаат врз квалитетот на животот.

Може ли да се спречи?

Менопаузата е неминовна, но здравите навики можат да помогнат телото подобро да се справи:

• одржување на здрава тежина,
• урамнотежена исхрана,
• редовна физичка активност,
• управување со стресот,
• доволно сон,
• избегнување на пушење,
• редовни лекарски контроли.

Како се лекува?

Не постои универзално решение – третманот зависи од причината. Лекарот може да препорача промена на животните навики, суплементи или медикаменти. Во некои случаи се применува хормонска терапија, но стручњаците предупредуваат на ризиците од непроверени „биоидентични“ препарати.

Природни методи како витамински додатоци или билки со научно потврдено дејство (на пример ашваганда за стрес) може да помогнат, но секогаш под лекарски надзор. Треба да се биде внимателен со популарните „детокс“ производи кои често немаат научна основа.

Кога да се обратите на лекар?

Ако симптомите траат подолго и го нарушуваат секојдневието, потребна е стручна помош.
„Балансот на хормоните започнува со здрави навики – нема магична пилула. Исхраната, вежбањето, добриот сон и управувањето со стресот се основа и за превенција и за поуспешен третман,“ вели д-р Дел Торо Бадеса.

Таа додава дека многу пациентки чувствуваат дека „нешто не е во ред“ иако слушаат дека симптомите се нормален дел од стареењето. „Тоа не значи дека мора да живеете со нив. Навремената помош и терапија можат да го променат квалитетот на вашиот живот,“ потенцира докторката.

Фото: Shutterstock