• Уставни ограничувања: Член 25, став 4 од Уставот на Бугарија предвидува дека бугарски државјанин не може да биде екстрадиран, освен ако тоа не е уредено со ратификуван меѓународен договор
• Правни пречки: Според важечката Европска конвенција за екстрадиција, Бугарија има поднесено официјална декларација со која одбива екстрадиција на сопствените граѓани, што претставува сериозна пречка за предавање на Ива Михајлова
• Македонија се’ уште нема испратено барање за нејзино испорачување – Министерството за правда се’ уште чека официјално известување од МВР дека Михаилова е лоцирана надвор од Македонија

Моментално нема потврдена јавна потерница од Интерпол, но процедурата опфаќа неколку клучни фази.

Уставни пречки во Бугарија

Како што пишуваат бугарските медиуми, доколку лицето се пронајде во Бугарија, клучната правна пречка лежи во уставниот поредок на таа земја. Член 25, став 4 од Уставот на Република Бугарија дефинира:

„Граѓанин на Република Бугарија не може да биде екстрадиран во друга држава или на меѓународен суд заради кривично гонење, освен ако тоа не е предвидено во меѓународен договор ратификуван, објавен и стапен во сила за Република Бугарија.“

Иако постои теоретски исклучок преку меѓународни договори, според важечката Европска конвенција за екстрадиција, Бугарија има поднесено експлицитна декларација со која одбива да ги екстрадира сопствените граѓани. Бидејќи Михајлова е бугарска државјанка, нејзиното едноставно предавање на македонските власти се соочува со сериозна правна блокада.

Слушајте радио во живо

Македонија се’ уште нема побарано нејзина екстрадиција. Министерството за правда се’ уште чека официјално известување од МВР дека Михаилова е лоцирана надвор од Македонија.

Улогата на Интерпол и процедурата

Во оваа фаза може да се користат каналите на Интерпол, која ги дефинира црвените потерници како барање до агенциите ширум светот за лоцирање и привремено притворање на лице со цел екстрадиција. Според бугарското МВР до нив преку Интерпол е стигната меѓународната потерница, но не издадена црвена потерница. Интерпол ја дефинира црвената потерница како барање до агенциите за спроведување на законот ширум светот да лоцираат барано лице и привремено да го притворат со цел екстрадиција, предавање или слични правни постапки. Секоја земја одлучува какво правно значење му дава на барањето и какви мерки може да преземе.

Сепак, Интерпол самостојно проверува дали барањата се во согласност со неговите статути (вклучувајќи ја забраната за интервенција во прашања од политичка, воена, верска или расна природа) и организацијата не може самата да ги обврзе државите да го уапсат лицето – секоја земја одлучува какво правно значење ѝ дава на потерницата.

Уште на темата:

Побегна ли Ива Михаилова заради доаѓањето на бугарскиот тим лекари?

Ќе има ли конфликт со Европската Унија?

Македонија може да побара дополнителни објаснувања, да го покрене прашањето пред европските институции или да користи дипломатски канали за да изврши притисок. Сепак, ваквите дејствија сами по себе не водат до законска обврска за Бугарија да го екстрадира својот граѓанин.

Во формално барање за екстрадиција, се доставува комплетна документација, судски списи и прецизен опис на обвинението. Сепак, самото поднесување не претставува правна обврска за Бугарија автоматски да го прифати и реализира барањето.

По приемот на документите, надлежните бугарски институции самостојно ги разгледуваат сите правни аспекти, вклучувајќи ја правната основа, државјанството на лицето, важечките меѓународни договори, процедуралните гаранции и релевантните околности на случајот.

Во зависност од текот на постапката, може да се покрене прашање за одредување привремен притвор, но тоа не значи и автоматско предавање на лицето на странската држава. Доколку македонските власти испратат барање, а Бугарија одлучи да го одбие, таквата одлука не претставува автоматско прекршување на меѓународното право ниту пак чин на одбивање соработка со судскиот систем на другата земја. формално барање за екстрадиција, кое треба да биде проследено со комплетна документација, судски списи и прецизен опис на обвинението. Сепак, самото поднесување не претставува правна обврска за Бугарија автоматски да го прифати и реализира барањето.

Можно е случајот да биде изнесен пред европските институции, особено ако една од страните смета дека има кршење на човековите права или на принципите на владеењето на правото.

Во својот официјален став, Министерството за надворешни работи на Македонија наведува дека ќе преземе чекори за информирање на меѓународните институции, вклучително и оние на ЕУ и Советот на Европа.

Можни последици и епилог

И покрај тоа што Македонија може да поднесе формално барање за екстрадиција, Бугарија самостојно одлучува врз основа на своите закони. Евентуалното одбивање нема автоматски да претставува кршење на меѓународното право, туку легитимен исход од нејзиниот правен систем.

Прочитајте и за ова:

Распишана централна и меѓународна потерница по Ива Михаилова

Во меѓувреме, случајот веќе предизвика сериозни дипломатски тензии вклучително и повикување на бугарскиот амбасадор на разговор во Скопје.

На 12 октомври 2026 година беше објавено дека Михајлова е примена во болницата „Пирогов“ во Софија на медицински прегледи.