Црна Гора неизбежно мора да се сврти кон вештачко правење снег, но и кон дизајнирање нови туристички атракции, кога нема снег
Ноемвриските снегулки најавуваат дека оваа зимска сезона во Црна Гора може да биде подобра од претходните две. Сепак, мерењата генерирани од веб-страницата Коперникус, комбинирајќи сателитски податоци и вештачка интелигенција, покажуваат дека снежната покривка на Дурмитор, Сињајевина и Бјеласица е сè пократка во последните години, длабочината на снегот е помала, а периодите без снегулки се подолги. Причината за ова се сè потоплите зими.
„На пример, просечната максимална јануарска температура во Жабљак е околу 1,2 степени. Во последните четири години, оваа температура е значително повисока секоја година. Имаме прилично голем број денови со снег длабок над 30 см, а тоа е сепак висина за која не може да се каже дека е погодна за скијање, бидејќи станува збор за неасфалтиран снег“, вели метеорологот Душан Павиќевиќ.
Сè почестите јужни ветрови, дождливите периоди и ненадејните одмрзнувања ги уништуваат веќе подготвените патеки.
„Финансиските загуби беа навистина големи, бидејќи минатата година знаете дека работевме околу дваесет дена, што не е доволно за да ги задоволиме нашите потреби за функционирање цела година“, рече директорот на црногорскиот скијачки центар, Бојан Меденица.
Последиците се чувствуваат и на Дурмитор, каде што скијачкиот центар беше затворен предминатата сезона. Оваа година, Туристичкиот центар Дурмитор планира поинакво сценарио, благодарение на долгоочекуваното вештачко правење снег.
„Имаме доволно снег за да ги подготвиме сите патеки и да ја организираме целата зимска сезона како што е планирано до крајот на март 2026 година“, вели извршниот директор на Туристичкиот центар Дурмитор, Маринко Пуриќ.
И покрај надежите на туристичките работници, трендовите укажуваат на неизбежно поместување на фокусот од снегот кон други активности. Ова е случај и во Колашин, каде што бројот на туристички посети се намали за дури 40 проценти во текот на изминатите две зими. Туристичката организација вели дека најмногу страдаат скијачките училишта, добавувачите на опрема и агенциите кои зависат исклучиво од снегот. Поради ова, туристичката понуда на општината, која има два скијачки центри, сè повеќе се префрла на летни активности.
„Се стремиме да бидеме 365-дневна туристичка дестинација, па затоа летните сезони се исто така многу добри за нас. Ние во туристичката организација се обидуваме да не зависиме од снежните врнежи, но луѓето едноставно се навикнати да доаѓаат во Колашин во зима поради снегот“, вели директорката на Туристичката организација Колашин, Зорица Милашиновиќ.
Недостатокот од бели снегулки поради глобалното затоплување не познава граници. Во Северна Македонија, количината на снег брзо се намалува, а екстремните врнежи сè повеќе доаѓаат во форма на дожд, што носи поплави и огромни штети.
„Ако, на пример, во ноември имавме снег на Осогово и Солунска Глава, а да не зборуваме за Шар Планина, сега го нема. Крај на ноември е, немаме снег на планините. И ова јасно покажува дека температурата дури и на поголеми надморски височини е толку висока што не дозволува снегот, прво, да падне, а второ, да остане таму“, вели Васко Златковски, дипломиран земјоделски инженер и експерт за земјоделски науки од Штип.
Покрај економските, експертите предупредуваат на сериозни еколошки последици:
„Прво на сите, се случува порано цветање на планинската флора, што во голема мера влијае на нивниот опстанок, а тие се од суштинско значење воопшто за одржување на рамнотежа на екосистемот. Исто така, постои недостаток на нивоа на вода во некои водни системи во целиот планински комплекс во Црна Гора, а на Дурмитор, Проклетие, Комови, Бјеласица итн., ова се однесува на планинските езера, реки, потоци и извори“, истакнува Ивана Војиновиќ од Центарот за климатски промени.
Новите климатски модели ги принудуваат другите земји да ја прошират својата понуда, така што туристичката индустрија ќе зависи што е можно помалку од погледот на небото.
Сторијата е оригинално објавена на Вијести, Црна Гора
Автор: Милјана Дашиќ
Произведено со поддршка на MEMO 98 и УНЕСКО во рамките на проектот „Дигитални алатки и вештачка интелигенција за известување за клима и катастрофи“, во соработка со радио Канал 77 (Северна Македонија)










