Кинескиот брод „Истанбул Бриџ“ ја пловел арктичката рута, минувајќи 7.400 километри од Кина до Велика Британија за 20 дена, драматично намалувајќи го времето потребно за транспорт на стока од Далечниот Исток до Европа. Глобалното затоплување отвори можност арктичката рута, која минува покрај Гренланд, да стане „Суецкиот канал на 21 век“. Трамп веднаш крена тревога поради наводната „инвазија на кинески бродови“.

Американскиот претседател Доналд Трамп веднаш се пожали дека водите околу Гренланд се „преплавени“ со кинески бродови, претставувајќи го овој настан како дополнителна причина за преземање контрола врз територијата.
„Ни треба Гренланд за национална безбедност. Тоа сега е стратешко прашање. Гренланд е преплавен со кинески и руски бродови. Ни треба Гренланд за национална безбедност, а Данска не може да го стори тоа“, рече Трамп.

Данска ги отфрли тврдењата на Трамп, велејќи дека немало разговори за инвазија на кинески воени бродови, но дека САД се повеќе од добредојдени да инвестираат во Гренланд.
Локалните власти на Гренланд, исто така, се придружија на овој повик, барајќи понатамошниот развој на ситуацијата да биде договорен на трипартитен состанок на американски, дански и гренландски претставници.
Кинезите, пак, го повикаа Трамп да престане да се повикува на измислената „кинеска закана со цел да се создадат предуслови за себични интереси“.
Статусот на Гренланд, автономна данска територија, е предмет на жестока контроверзност меѓу Вашингтон и Копенхаген од почетокот на вториот мандат на Трамп во Белата куќа, но тој доби нова димензија по упадот на американските командоси во Каракас, киднапирањето на претседателот Николас Мадуро и низата провокативни изјави.
Високиот функционер на администрацијата на Трамп, Стивен Милер, ја објасни позицијата на Вашингтон со прилично директни зборови, наведувајќи дека „живееме во свет управуван од силните и моќните“.
„Ова се правилата според кои светот е управуван од неговото основање“, рече Милер.

„Њујорк тајмс“ ја протолкува оваа изјава како индикација дека американскиот лидер не ги доведува во прашање своите импулсивни импулси, туку се обидува да најде начини да ги спроведе во пракса.
Во оваа светлина, се толкува и агресивниот став на Америка кон Гренланд, како и кон сојузниците на НАТО како што е Данска.
Прашањето за статусот, по втор пат
На почетокот на вториот мандат на Трамп, Гренланд стана камен на сопнување за интересите на Вашингтон и Копенхаген по втор пат во последните 100 години, бидејќи веднаш по Втората светска војна, Американците безуспешно се обидоа да го купат овој остров.
На почетокот на 1950-тите, обидот за купување беше заменет со договор според кој на Америка ѝ беше дадено право слободно да гради бази и да распоредува војници во Гренланд, под услов однапред да ги информира Данците за своите потези.
Во согласност со тој договор, Американците изградија воена база во Питуфик на северозапад од островот, која со текот на времето стана клучна радарска станица за следење на Арктичкиот круг.

Данците и Гренландците, сепак, предупредуваат дека интересот на Трамп е повеќе поврзан со природните ресурси отколку со безбедноста, наведувајќи дека на островот се пронајдени извори на ретки земни метали, дијаманти, злато, сребро, ураниум и титаниум-ванадиум.
Вкупно, Гренланд има резерви од 25 од 34 минерали што Европската Унија ги прогласи за критични суровини. Експлоатацијата на овие минерали на островот е забранета од еколошки причини.
Гренланд има статус на автономен регион во рамките на Кралството Данска, но потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, постојано ја обвинува Данска дека не инвестира доволно на оваа територија, надевајќи се на овој начин да добие поддршка од локалното население за отцепување.
Со минувањето на кинескиот брод „Истанбулски мост“ по арктичката рута, Гренланд доби ново геостратешко значење, бидејќи пловењето по претходните рути, околу ’Ртот Добра Надеж или преку Суецкиот Канал, трае помеѓу 40 и 50 дена.
Да не беше лошото време, кинескиот брод ќе го поминеше патувањето за помалку од 18 дена.
Извор: РТС










