- Минатиот месец, Европската комисија предложи 15-годишен пробен период за новите земји членки
- Тие мора да ги прифатат какви што се или целосно да се откажат од можноста за членство во ЕУ
- Потпирајќи се на искуството на Орбан, Брисел дискутира да оди дотаму што ќе го суспендира правото на глас на една земја
ЕУ дискутира за посилни заштитни мерки за новите земји-членки, вклучително и можноста за суспендирање на правото на глас, при што Црна Гора е прва на ред. Но, земјите-кандидатки се соочуваат со договор „земи или остави“, пишува Еуроњус.
Минатиот месец, Европската комисија предложи 15-годишен пробен период за новите земји членки, создаден за да овозможи брза акција против оние што ги кршат вредностите на ЕУ и принципот на искрена соработка.
Слушајте радио во живо
Предлогот произлегува од барањата на пет од основачките членки на ЕУ да извлечат поуки од искуството на унгарскиот претседател Виктор Орбан, кој со години ја уценуваше цела ЕУ преку користење на можноста за ставање на вето врз важните одлуки.
„Кога го споменав ова за прв пат, реков: нема нови Тројански коњи во Европската Унија. Ова беше уште пред изборите во Унгарија. Денес можам да кажам нема да има повеќе Виктор Орбановци“, изјави комесарката за проширување Марта Кос пред новинарите пред кои ја презентираа мерката.
Прочитајте уште на темата:
Марта Кос вели Македонија не постигна никаков напредок – Нема повеќе прием во пакет
Постои само една замка: земјите-кандидатки немаат право на глас во овие институционални заштитни мерки. Тие мора да ги прифатат какви што се или целосно да се откажат од можноста за членство во ЕУ.
За Црна Гора, најнапредниот кандидат, заминувањето тешко дека е опција по повеќе од една деценија инвестирање во реформи и со ставен во погон огромен административен капацитет.
Сепак, менувањето на условите за членство во последната километар остава горчлив вкус кај црногорските функционери, кои внимаваат отворено да не ги критикуваат мерките од страв да не го попречат процесот.
Сега, потпирајќи се на искуството на Орбан, Брисел дискутира да оди дотаму што ќе го суспендира правото на глас на една земја. И тука постои голема разлика од остатокот од процесот на пристапување, процедурална колку и политичка.
Прочитајте и за ова:
Корупцијата и понатаму е распространета, Бугарите во Устав..! Извештај на ЕК
Нормално, поглавје се отвора откако кандидатот ќе ги исполни почетните услови на ЕУ. Потоа кандидатот ги спроведува потребните реформи и ги исполнува сите привремени цели и, откако ќе бидат исполнети сите барања, ЕУ се согласува привремено да го затвори поглавјето.
Овој пат, од Црна Гора не се бара да поднесе преговарачка позиција, ниту да исполни какви било цели освен прифаќање на она што е на маса, што ги прави заштитните мерки ефикасно непроменливи.
Комисијата моментално ги подготвува заедничките ставови на ЕУ според поглавјата 34 и 35, вклучувајќи ги и нацрт-договорните одредби за институционалните заштитни мерки.
Минатиот месец, таа испрати прв нацрт на заштитните мерки што треба да се вклучат во договорот за пристапување на Црна Гора до земјите-членки за повратни информации. Ирското претседателство со Советот на ЕУ сега ги собира мислењата на владите и има за цел да испрати консолидиран став на ниво на амбасадори следната недела.
Прочитајте:
Откако земјите од ЕУ ќе го финализираат својот став, кој е поопшт во врска со заштитните мерки за земјите-кандидатки, се очекува Комисијата да го одрази тоа во договорот на Црна Гора.
Со други зборови, најдобрата шанса на Подгорица да влијае на исходот е да лобира кај земјите-членки, бидејќи откако ќе се утврди ставот на ЕУ, тешко дека ќе има начин тој да се смени.
Три прашања доминираат во дебатата: што може да води кон активирање на заштитната мерка, како што е суспендирање на правото на глас за најтешките прекршоци. Потоа, нејзиното времетраење, кое земјите-кандидатки го сметаат за предолго (15 години) и управувањето, бидејќи предложениот метод на донесување одлуки би ѝ дал на Комисијата значителна моќ.
Некои земји членки на ЕУ се сочувствителни кон аргументите на кандидатите и сакаат да направат разлика помеѓу политичкото барање за построги заштитни мерки и правната процедура текст што може да се спроведе.
Италија, членка на Пријатели на Западен Балкан, се залага за почитување на еднаквоста на земјите-членки и за заштитни мерки што се пропорционални и прилагодени за секој кандидат.
Холандија, пак, не се залага за никаква разлика меѓу кандидатите за ЕУ. Но, кој и да е погледот на светот на крајот ќе преовлада, Црна Гора е немоќна да влијае.
Извор: Еуроњуз
